Kolekcja zabytkowych traktorów i silników

  • 1 lipca, 2026
  • 13 Min Read
Osada Kochany · Żywe Muzeum Wsi i Rzemiosła Polskiego

Kolekcja zabytkowych traktorów i silników

Gdy koń ustępował miejsca maszynie. Poznaj polskie i zagraniczne ciągniki, dawne silniki oraz historię pracy na roli zapisaną w metalu, drewnie i ludzkiej pamięci.

Poznaj zabytkowe maszyny
Zabytkowy niebieski ciągnik Fordson Super Major w kolekcji Osady Kochany
12historycznych ciągników
XX wiekmaszyny z kilku dekad
15zabytkowych kieratów
Od siły koni do mocy silników

Jak mechanizacja zmieniła polską wieś?

Jeszcze nie tak dawno większość ciężkich prac w gospodarstwie wykonywano ręcznie albo z pomocą koni. Pojawienie się ciągników rolniczych stopniowo zmieniało codzienność mieszkańców wsi.

Traktor mógł ciągnąć pług i bronę, przewozić plony, współpracować z maszynami rolniczymi i zastępować wiele godzin pracy ludzi oraz zwierząt. Jednak przez długi czas w polskich gospodarstwach stare narzędzia, kieraty i nowoczesne wówczas silniki funkcjonowały obok siebie.

W Żywym Muzeum Wsi i Rzemiosła Polskiego w Kochanach oglądamy ten przełom z bliska. Pod drewnianymi wiatami znajdują się odrestaurowane ciągniki różnych marek, a obok nich dawne jednostki napędowe. Wspólnie opowiadają historię rolnictwa, techniki i zaradności kolejnych pokoleń.

Rząd zabytkowych traktorów pod drewnianą wiatą w Osadzie Kochany
Kolekcja zabytkowych traktorów wśród drewnianej zabudowy muzeum.
Praca konna

Orka, bronowanie i napędzanie maszyn za pomocą zwierząt oraz kieratów.

Silniki

Jednostki stacjonarne pomagały napędzać wybrane urządzenia gospodarcze i warsztatowe.

Ciągniki

Silnik na kołach zmienił transport i organizację wielu prac polowych.

Maszyny z historią

Od Ursusa po Fordsona. Poznaj naszą kolekcję.

Wśród eksponatów są konstrukcje polskie, brytyjskie, włoskie, szwedzkie i kanadyjskie. Różniły się wielkością, napędem i przeznaczeniem, ale wszystkie służyły jednemu celowi: ułatwiały pracę gospodarzy.

Niebieski zabytkowy Fordson Super Major w drewnianej wiacie Osady Kochany
Wielka Brytania1961–1964

Fordson Super Major

Brytyjski ciągnik produkowany w fabryce Forda w Dagenham. W odmianie wysokoprężnej wyposażono go w czterocylindrowy silnik o pojemności 3,6 l i mocy 54 KM. W gospodarstwach pracował przy orce, transporcie i obsłudze maszyn rolniczych.

1961–1964 · diesel · 4 cylindry · 3,6 l · 54 KM

Źródło parametrów modelu ↗

Zielony Bolinder-Munktell BM 425 Terrier w Osadzie Kochany
Szwecja1957–1962

Bolinder-Munktell BM 425 Terrier

Szwedzki ciągnik wyposażony w czterocylindrowy silnik benzynowy Volvo B16C o pojemności 1,58 l. Według dokumentacji historycznej Volvo jego moc znamionowa wynosiła 23,5 KM. Wyróżniał się kompaktową konstrukcją i łatwym dostępem do miejsca kierowcy.

1957–1962 · benzyna · 4 cylindry · 1,58 l · 23,5 KM

Źródło parametrów modelu ↗

Czerwony Massey-Harris Pony z żółtymi kołami w muzealnej kolekcji
Kanada1947–1954

Massey-Harris Pony

Kanadyjski Massey-Harris Pony był lekkim ciągnikiem przeznaczonym do niewielkich gospodarstw. Pierwotna odmiana północnoamerykańska miała czterocylindrowy silnik benzynowy Continental N62 o pojemności około 1,0 l. Późniejsze francuskie odmiany Pony różniły się wyposażeniem i jednostkami napędowymi.

1947–1954 (odmiana kanadyjska) · benzyna · 4 cylindry · ok. 1,0 l

Źródło parametrów modelu ↗

Pomarańczowy Fiat 211 RB w kolekcji ciągników Osady Kochany
Włochy1959–1964

Fiat 211 RB

Fiat 211 RB to niewielki włoski ciągnik z serii 200. Jego silnik benzynowy miał cztery cylindry, pojemność 1,2 l i moc 21 KM. Konstrukcja powstała z myślą o pracach gospodarskich, w których liczyły się poręczność i niewielkie wymiary maszyny.

1959–1964 · benzyna · 4 cylindry · 1,2 l · 21 KM

Źródło parametrów modelu ↗

Zielony zabytkowy Ursus C-4011 oglądany od tyłu pod wiatą
Polska1965–1970

Ursus C-4011

Polski Ursus C-4011 powstał na bazie czechosłowackiego Zetora 4011. Napędzał go czterocylindrowy silnik wysokoprężny S-4001 o pojemności około 3,12 l. Był jednym z ważnych ciągników średniej klasy w mechanizacji polskich gospodarstw.

1965–1970 · diesel · 4 cylindry · ok. 3,12 l

Źródło parametrów modelu ↗

Niebiesko-biały Fordson Dexta stojący pod drewnianą wiatą
Wielka Brytania1957–1964

Fordson Dexta

Kompaktowy Fordson Dexta produkowany w Wielkiej Brytanii należał do popularnych ciągników małych i średnich gospodarstw. Typowa odmiana wysokoprężna miała trzycylindrowy silnik Ford-Perkins o pojemności około 2,4 l i mocy 32 KM.

1957–1964 · diesel (typowa odmiana) · 3 cylindry · ok. 2,4 l · 32 KM

Źródło parametrów modelu ↗

Polska · 1963–1968

Ursus C-328

Lekki polski ciągnik rolniczy z silnikiem wysokoprężnym S-312B. Dwucylindrowa jednostka miała pojemność 1960 cm³ i moc 28 KM. Model zastąpił Ursusa C-325 i poprzedzał popularnego C-330.

Źródło parametrów modelu ↗

Polska · lata 60. XX wieku

Dzik-2

Niewielki ciągnik jednoosiowy produkowany w Gorzowie Wielkopolskim. Jego jednocylindrowy, dwusuwowy silnik gaźnikowy miał pojemność 372 cm³ i moc 9 KM. Wykorzystywano go do lżejszych prac oraz współpracy z odpowiednim osprzętem.

Źródło parametrów modelu ↗

Zabytkowe silniki stacjonarne ustawione na kołowych podstawach w muzeum
W kolekcji znajdują się także dawne silniki na mobilnych podstawach.
Nie tylko ciągniki

Silniki, które napędzały gospodarkę.

Zanim maszyny z własnym napędem stały się powszechne, gospodarze szukali sposobów na zastąpienie siły mięśni. Silniki stacjonarne były ważnym krokiem w rozwoju techniki rolniczej.

Jednostki tego typu mogły pracować przy młocarniach, śrutownikach, pompach czy innych urządzeniach gospodarczych — w zależności od konstrukcji i sposobu przekazania napędu. W Kochanach można przyjrzeć się ich kołom pasowym, zbiornikom, blokom silników i prostym rozwiązaniom mechanicznym.

To świetny punkt wyjścia do rozmowy o tym, jak działa silnik spalinowy oraz czym różnią się jednostki benzynowe i wysokoprężne.

Drugie życie maszyn

Zachować nie tylko wygląd, ale i historię.

Dziesiątki lat użytkowania pozostawiają na pojazdach ślady napraw, pracy i kolejnych modernizacji. Zachowanie oraz odnawianie zabytkowych maszyn pozwala zobaczyć ich oryginalną konstrukcję i zrozumieć rozwój techniki rolniczej.

Odrestaurowany pomarańczowy ciągnik Fiat 211 RB w kolekcji Osady Kochany
Fiat 211 RB jest jednym z odrestaurowanych ciągników prezentowanych w muzeum.
Ochrona zabytków techniki

Pasja, precyzja i szacunek dla techniki.

Przywracanie maszynom dawnego wyglądu wymaga znajomości mechaniki, materiałów i rozwiązań stosowanych przez producentów. Dzięki takim działaniom zabytkowe ciągniki i silniki pozostają świadectwem codziennej pracy pokoleń rolników.

Żywe Muzeum Wsi i Rzemiosła Polskiego

Historia techniki czeka na Ciebie w Kochanach.

Przyjedź z grupą i zobacz zabytkowe ciągniki, dawne silniki, kieraty oraz pozostałe obiekty muzeum. Zwiedzanie odbywa się po wcześniejszym uzgodnieniu terminu.

Sprawdź zasady zwiedzania
Wejścia

9:00 ; 12:00 ; 15:00, w grupach minimum 10 osób po wcześniejszej rezerwacji

Lokalizacja

Kochany 8, Jastkowice gmina Pysznica koło Stalowej Woli

Zwiedzanie osady odbywa się wyłącznie w grupach minimum 10 osobowych po wcześniejszej rezerwacji. Organizujemy również konferencje, warsztaty tematyczne, plenery, grille.