Kolekcja zabytkowych traktorów i silników
Gdy koń ustępował miejsca maszynie. Poznaj polskie i zagraniczne ciągniki, dawne silniki oraz historię pracy na roli zapisaną w metalu, drewnie i ludzkiej pamięci.
Poznaj zabytkowe maszyny ↓
Jak mechanizacja zmieniła polską wieś?
Jeszcze nie tak dawno większość ciężkich prac w gospodarstwie wykonywano ręcznie albo z pomocą koni. Pojawienie się ciągników rolniczych stopniowo zmieniało codzienność mieszkańców wsi.
Traktor mógł ciągnąć pług i bronę, przewozić plony, współpracować z maszynami rolniczymi i zastępować wiele godzin pracy ludzi oraz zwierząt. Jednak przez długi czas w polskich gospodarstwach stare narzędzia, kieraty i nowoczesne wówczas silniki funkcjonowały obok siebie.
W Żywym Muzeum Wsi i Rzemiosła Polskiego w Kochanach oglądamy ten przełom z bliska. Pod drewnianymi wiatami znajdują się odrestaurowane ciągniki różnych marek, a obok nich dawne jednostki napędowe. Wspólnie opowiadają historię rolnictwa, techniki i zaradności kolejnych pokoleń.

Orka, bronowanie i napędzanie maszyn za pomocą zwierząt oraz kieratów.
Jednostki stacjonarne pomagały napędzać wybrane urządzenia gospodarcze i warsztatowe.
Silnik na kołach zmienił transport i organizację wielu prac polowych.
Od Ursusa po Fordsona. Poznaj naszą kolekcję.
Wśród eksponatów są konstrukcje polskie, brytyjskie, włoskie, szwedzkie i kanadyjskie. Różniły się wielkością, napędem i przeznaczeniem, ale wszystkie służyły jednemu celowi: ułatwiały pracę gospodarzy.

Fordson Super Major
Brytyjski ciągnik produkowany w fabryce Forda w Dagenham. W odmianie wysokoprężnej wyposażono go w czterocylindrowy silnik o pojemności 3,6 l i mocy 54 KM. W gospodarstwach pracował przy orce, transporcie i obsłudze maszyn rolniczych.

Bolinder-Munktell BM 425 Terrier
Szwedzki ciągnik wyposażony w czterocylindrowy silnik benzynowy Volvo B16C o pojemności 1,58 l. Według dokumentacji historycznej Volvo jego moc znamionowa wynosiła 23,5 KM. Wyróżniał się kompaktową konstrukcją i łatwym dostępem do miejsca kierowcy.

Massey-Harris Pony
Kanadyjski Massey-Harris Pony był lekkim ciągnikiem przeznaczonym do niewielkich gospodarstw. Pierwotna odmiana północnoamerykańska miała czterocylindrowy silnik benzynowy Continental N62 o pojemności około 1,0 l. Późniejsze francuskie odmiany Pony różniły się wyposażeniem i jednostkami napędowymi.

Fiat 211 RB
Fiat 211 RB to niewielki włoski ciągnik z serii 200. Jego silnik benzynowy miał cztery cylindry, pojemność 1,2 l i moc 21 KM. Konstrukcja powstała z myślą o pracach gospodarskich, w których liczyły się poręczność i niewielkie wymiary maszyny.

Ursus C-4011
Polski Ursus C-4011 powstał na bazie czechosłowackiego Zetora 4011. Napędzał go czterocylindrowy silnik wysokoprężny S-4001 o pojemności około 3,12 l. Był jednym z ważnych ciągników średniej klasy w mechanizacji polskich gospodarstw.

Fordson Dexta
Kompaktowy Fordson Dexta produkowany w Wielkiej Brytanii należał do popularnych ciągników małych i średnich gospodarstw. Typowa odmiana wysokoprężna miała trzycylindrowy silnik Ford-Perkins o pojemności około 2,4 l i mocy 32 KM.
Ursus C-328
Lekki polski ciągnik rolniczy z silnikiem wysokoprężnym S-312B. Dwucylindrowa jednostka miała pojemność 1960 cm³ i moc 28 KM. Model zastąpił Ursusa C-325 i poprzedzał popularnego C-330.
Dzik-2
Niewielki ciągnik jednoosiowy produkowany w Gorzowie Wielkopolskim. Jego jednocylindrowy, dwusuwowy silnik gaźnikowy miał pojemność 372 cm³ i moc 9 KM. Wykorzystywano go do lżejszych prac oraz współpracy z odpowiednim osprzętem.

Silniki, które napędzały gospodarkę.
Zanim maszyny z własnym napędem stały się powszechne, gospodarze szukali sposobów na zastąpienie siły mięśni. Silniki stacjonarne były ważnym krokiem w rozwoju techniki rolniczej.
Jednostki tego typu mogły pracować przy młocarniach, śrutownikach, pompach czy innych urządzeniach gospodarczych — w zależności od konstrukcji i sposobu przekazania napędu. W Kochanach można przyjrzeć się ich kołom pasowym, zbiornikom, blokom silników i prostym rozwiązaniom mechanicznym.
To świetny punkt wyjścia do rozmowy o tym, jak działa silnik spalinowy oraz czym różnią się jednostki benzynowe i wysokoprężne.
Zachować nie tylko wygląd, ale i historię.
Dziesiątki lat użytkowania pozostawiają na pojazdach ślady napraw, pracy i kolejnych modernizacji. Zachowanie oraz odnawianie zabytkowych maszyn pozwala zobaczyć ich oryginalną konstrukcję i zrozumieć rozwój techniki rolniczej.

Pasja, precyzja i szacunek dla techniki.
Przywracanie maszynom dawnego wyglądu wymaga znajomości mechaniki, materiałów i rozwiązań stosowanych przez producentów. Dzięki takim działaniom zabytkowe ciągniki i silniki pozostają świadectwem codziennej pracy pokoleń rolników.
Galeria zabytkowych traktorów i silników
Spójrz z bliska na kształty, kolory, koła i detale dawnych maszyn. Kliknij fotografię, aby otworzyć ją w pełnym rozmiarze.
Fordson Dexta – brytyjski ciągnik ↗
Kolekcja pod drewnianą wiatą ↗
Fordson Super Major ↗
Zabytkowe ciągniki w Osadzie ↗
Bolinder-Munktell Terrier ↗
Massey-Harris Pony ↗
Ciągniki i silniki w kolekcji ↗
Zabytkowe silniki stacjonarne ↗
Fiat 211 RB ↗
Ursus C-4011 ↗Fotografie: archiwum Osady Kochany / jastkowice.com.pl. Wszystkie zdjęcia prezentują kolekcję znajdującą się w Osadzie Kochany.
Jak działał traktor sprzed kilkudziesięciu lat?
Podczas zwiedzania można porównywać konstrukcję silników, rodzaje paliwa, liczbę cylindrów i sposoby przekazywania napędu. To okazja do poznania historii techniki i zmian w codziennym życiu rolników.
- Czym różni się KM od kW?
- Co oznacza pojemność silnika?
- Dlaczego jedne ciągniki miały silniki benzynowe, a inne diesla?
- Jak zmieniała się praca gospodarza po pojawieniu się traktora?
Źródła historyczne i techniczne
- Żywe Muzeum Wsi i Rzemiosła Polskiego – Osada Kochany
- TractorData – Fordson Super Major
- Volvo Construction Equipment – Bolinder-Munktell BM 425 Terrier
- Konedata – Massey-Harris Pony, odmiany kanadyjskie i francuskie
- TractorData – Fiat 211 RB
- Konedata – Ursus C-4011 i rodzina ciągników C
- TractorData – Fordson Dexta
- Nawozy.eu – Ursus C-328: historia i konstrukcja
- Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu / Zabytki Techniki – Dzik-2
- Tractorbook – Fordson Dexta (1957–1964)
